Suriye’de Esad’ın düşmesinin ardından Şara hükümetine bağlı güçlerin, Alevi kentlerine yönelik baskınları ile başlayan çatışmalar Aralık 2024’te ortaya çıktı. Bu milisler, Alevilere yönelik bir dizi cinayet işlemeye başladı.
Suriye İnsan Hakları Ağı, 6 Mart’tan bu yana yaşanan çatışmalarda aralarında sivil ve savaşçıların da bulunduğu 779 kişinin öldüğünü bildirdi. İngiltere merkezli Suriye İnsan Hakları Gözlemevi’ne (SOHR) göre ise 6 Mart 2025’ten bu yana yaklaşık 1.068 sivil Suriye hükümetini destekleyen silahlı milisler tarafından öldürüldü.
ALEVİ SİVİL TOPLUM KURULUŞLARINDAN TBMM’YE ÇAĞRI
Yaşanan bu bir dizi cinayet ardından Alevi sivil toplum kuruluşları, Suriye’de Alevilerin yaşadıklarına dikkat çekerek Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne çağrıda bulundu. Kuruluşlar, bu iddiaların kapsamlı biçimde araştırılması için TBMM bünyesinde bir Araştırma Komisyonu kurulmasını ve Alevi sivillere yönelik Türkiye üzerinden bir insani yardım koridoru açılmasını talep etti.
Meclis Başkanlığı’na sunulan ortak açıklamada, Suriye’de yaşayan Alevilerin uzun süredir ciddi ve yaygın insan hakları ihlallerine maruz bırakıldığı vurgulanarak şu ifadelere yer verildi:
“Suriye’de Alevi toplumuna yönelik olarak uzun süredir devam eden katliam, zorla yerinden etme, mülkiyet hakkı ihlâlleri, cinsel şiddet ve diğer ağır ve yaygın insan hakları ihlâllerine ilişkin iddiaların tespit edilmesi ve değerlendirilmesi amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde bir Araştırma Komisyonu kurulmasına yönelik girişimleri desteklediğimizi saygıyla arz ederiz. Alevi sivil toplum kuruluşları olarak, kurulacak bir komisyonun çalışmalarına katkı sağlamak üzere elimizde bulunan bilgi, belge ve saha deneyimini paylaşmaya hazır olduğumuzu ifade etmek isteriz.
‘DEM PARTİ’NİN ARAŞTIRMA KOMİSYONU ÖNERİSİ OLUMLUDUR’
Suriye’de Alevi toplumunun yaşadığı bölgelerde görülen şiddet, zorla göç, mülke el koyma, cinsel saldırı, sistematik yok etme ve benzeri ağır hak ihlâllerinin ulusal ve uluslararası insan hakları normları çerçevesinde incelenebilmesi amacıyla acilen bir Araştırma Komisyonu kurulmasını talep ediyoruz. Bu doğrultuda, geçtiğimiz günlerde DEM Parti tarafından TBMM’ye sunulan Araştırma Komisyonu önerisini olumlu karşılıyor ve geniş bir siyasi uzlaşı ile hayata geçirilmesini gerekli görüyoruz.
‘TÜRKİYE ÜZERİNDEN İNSANİ YARDIM KORİDORU TESİS EDİLMELİ’
Suriye’deki Alevi sivillere yönelik insani yardımların güvenli, düzenli ve kesintisiz şekilde ulaştırılabilmesi için Türkiye üzerinden geçecek bir insani yardım koridorunun ivedilikle tesis edilmesini talep ediyoruz. Bu adım, uluslararası insancıl hukuk ilkeleri doğrultusunda insani bir yükümlülük niteliğindedir.
‘TBMM’NİN İNSAN HAKLARINI KORUYACAĞINA İNANCIMIZ TAM’
Suriye’de Alevi toplumuna yönelik ağır saldırıların durdurulması için insan hakları kurumlarını, akademik çevreleri, inanç topluluklarını ve tüm sivil toplum aktörlerini dayanışma ve işbirliğine davet ediyoruz. Meclis’te temsil edilen veya edilmeyen tüm siyasi partilerin, söz konusu komisyonun kurulmasına yönelik sürece destek vermesini çok önemli buluyoruz. Yaşanan insani trajedi yalnızca Alevi toplumunun değil, insan haklarına saygıyı ve insan onurunu esas alan tüm kesimlerin ortak sorumluluğudur. Kapsayıcı ve sürdürülebilir bir dayanışma mekanizmasının oluşturulması, hem geçmişe hem de geleceğe karşı ortak bir sorumluluk olarak görülmelidir. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin insan haklarının korunması ve Türkiye’nin uluslararası yükümlülükleri doğrultusunda gerekli değerlendirmeyi yapacağına olan inancımızla, gereğini bilgilerinize arz ederiz”
Öte yandan söz konusu TBMM’ye sunulan ortak açıklamada imzacı isimler şu şekilde;
1. Alevi Bektaşi Federasyonu
2. Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu
3. Türkiye Alevi Federasyonu
4. Avustralya Alevi Bektaşi Federasyonu
5. Avrupa Arap Alevi Federasyonu
6. Alevi Kültür Dernekleri
7. Hacı Bektaş Veli Anadolu Kültür Vakfı Genel Merkezi
8. Pir Sultan Abdal Kültür Dernekleri
9. Demokratik Alevi Dernekleri
10. Adana Alevi Platformu
11. Akdeniz Sosyal Yardımlaşma Vakfı
12. Ehl-i Beyt Kültür ve Dayanışma Vakfı
13. Kilikya Nehir Derneği Merkez Şube Mersin
14. Kilikya Nehir Derneği Adana Şube
15. Akkapı Kültür Yardımlaşma ve Eğitim Derneği
16. Arap Halkı Alevileri Dayanışma Derneği
17. Çukurova Alevileri İnanç ve Kültür Derneği
18. Kayışlı Mahallesi Eğitim Kültür ve Sosyal Yardımlaşma Derneği
19. Arap Alevi Kültür Derneği (Mersin Aral-Der)
20. Mıdık Mahallesi Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği
21. Antakya, Samandağ, İskenderun İlçeleri Kültür Yardımlaşma Dayanışma ve Çevre Gönüllüleri Derneği
22. Samandağ Alevi Değerleri Derneği
23. Antakya İmam Ali İnanç ve Kültür Derneği
24. Samandağ Cemevi Derneği
25. Hatay Alevi Kültür Merkezi ve Cemevi Derneği
26. Alevi Düşünce Ocağı Merkez Şube
27. Arap Alevi Kültürünü Araştırma Yaşatma ve Geliştirme Derneği
28. 6 Şubat Sosyal Kültür Dayanışma Yardımlaşma Derneği
29. Ehlen Dergisi
30. Karayusuflu Mahallesi Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği
31. Arap Halkı Alevileri Dayanışma Derneği (AHAD -DER)
32. Samandağ Kalkındırma Derneği
33. Prof. Dr. Aytuğ Atıcı (CHP 26. Dönem Milletvekili-Araştırmacı Yazar)
34. Dt. Emrah Karaçay (Samandağ Belediye Başkanı)
35. Musa Özuğurlu (Gazeteci)
36. Hamide Rencüs (Araştırmacı-Yazar)
37. Güven Boğa (Sendikacı-Gazeteci-İnsan Hakları Aktivisti)
38. Şeyh Ahmet Şah Yazıcı
39. Şeyh Salih Yılmaz
40. Şeyh Tacettin Ramazan
41. Şeyh Süleyman Ramazan
